Ειδικά σχολεία και ειδικές μονάδες στην Κύπρο: οδηγός για γονείς

Πολλοί γονείς ακούν για πρώτη φορά τους όρους «ειδική μονάδα» ή «ειδικό σχολείο» σε μια συνάντηση στο σχολείο ή σε μια έκθεση της Επαρχιακής Επιτροπής Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Ο οδηγός αυτός εξηγεί τι είναι κάθε πλαίσιο, πόσα υπάρχουν, ποιος αποφασίζει πού θα φοιτήσει ένα παιδί και τι μπορείτε να κάνετε αν διαφωνείτε.

Το 2023-24 το Υπουργείο Παιδείας κατέγραψε 7.770 παιδιά με ειδικές ανάγκες σε δημόσια νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία, 859 παιδιά σε 145 ειδικές μονάδες σε αυτές τις βαθμίδες και 569 μαθητές στα εννέα δημόσια ειδικά σχολεία (Ετήσια Έκθεση 2024 του Υπουργείου Παιδείας). Άρα τα περισσότερα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην Κύπρο μαθαίνουν σε κοινές τάξεις.

Η συντακτική μας ομάδα έγραψε τον οδηγό με βάση τον νόμο, έγγραφα του Υπουργείου Παιδείας και άλλες επίσημες πηγές, ελεγμένες τον Νοέμβριο του 2026. Περιγράφει τις δημόσιες υπηρεσίες ως γενική καθοδήγηση και δεν τις παραθέτει σε κατάλογο ούτε τις κατατάσσει. Για την ίδια την αξιολόγηση, δείτε τον οδηγό μας για την αξιολόγηση SEN.

Όταν η Επαρχιακή Επιτροπή αποφασίσει ότι ένα παιδί χρειάζεται ειδική εκπαίδευση, μπορεί να την παρέχει σε τρία κύρια πλαίσια, ενώ για τα παιδιά που δεν μπορούν να πάνε στο σχολείο υπάρχει διδασκαλία στο σπίτι ή στο νοσοκομείο (Υπουργείο Παιδείας: πλαίσια ειδικής εκπαίδευσης).

Ο νόμος δίνει προτεραιότητα στην κοινή τάξη. Ένα παιδί που χρειάζεται ειδική εκπαίδευση φοιτά σε τάξη κοινού σχολείου, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, και η φοίτηση σε ειδική μονάδα ή ειδικό σχολείο επιτρέπεται μόνο στον βαθμό και για όσο διάστημα αποφασίσει η Επαρχιακή Επιτροπή (νόμος για την ειδική εκπαίδευση, Ν. 113(Ι)/1999). Μια κοινή τάξη στην οποία φοιτούν παιδιά με ειδικές ανάγκες μπορεί επίσης να έχει λιγότερους μαθητές.

Το πλαίσιο δεν είναι μόνιμο: η Επιτροπή επαναξιολογεί κάθε παιδί τουλάχιστον κάθε δύο χρόνια, και μπορείτε να ζητήσετε μετακίνηση (δείτε την ενότητα 4).

Ο κατάλογος του Υπουργείου Παιδείας της 7ης Οκτωβρίου 2026 περιλαμβάνει εννέα δημόσια ειδικά σχολεία, και στις πέντε επαρχίες των ελεύθερων περιοχών (κατάλογος ειδικών σχολείων του Υπουργείου, 7 Οκτωβρίου 2026).

Το Υπουργείο περιγράφει τα ειδικά σχολεία ως σχολεία για παιδιά με σοβαρές δυσκολίες. Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες ανάλογα με την ηλικία, τα χαρακτηριστικά και τις αξιολογημένες ανάγκες τους, και τα σχολεία διατηρούν επαφή με γειτονικά κοινά σχολεία για κοινές δραστηριότητες (Ετήσια Έκθεση 2024 του Υπουργείου Παιδείας).

Το 2023-24, στα εννέα ειδικά σχολεία φοιτούσαν 569 παιδιά, με 274 εκπαιδευτικούς. Αυτά είναι τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία που βρήκαμε: δεν υπήρχε επίσημη καταμέτρηση για το 2025-26 ή το 2026-27.

Από τα 3 έως τα 22

Η ειδική εκπαίδευση ξεκινά στην ηλικία των 3 ετών. Ο νόμος καλύπτει τα παιδιά από την ηλικία των τριών ετών, και το κράτος παρέχει προδημοτική ειδική εκπαίδευση από τότε μέχρι το παιδί να πάει σχολείο. Ένα παιδί κάτω των 3 ετών αξιολογείται μόνο με τη συγκατάθεση των γονέων (νόμος για την ειδική εκπαίδευση, Ν. 113(Ι)/1999).

Το ανώτατο όριο άλλαξε το 2025. Σύμφωνα με τον Ν. 131(Ι)/2025, που δημοσιεύθηκε στις 22 Ιουλίου 2025, η Επαρχιακή Επιτροπή επαναξιολογεί τους μαθητές ειδικού σχολείου, ή ειδικής μονάδας λυκείου ή τεχνικής σχολής, κατά το 18ο έτος της ηλικίας τους, και μπορεί να παρατείνει την ειδική εκπαίδευσή τους έναν χρόνο κάθε φορά έως την ηλικία των 22 ετών. Μέχρι τότε το όριο ήταν τα 21 (Ν. 131(Ι)/2025). Οι κανονισμοί τροποποιήθηκαν ανάλογα: δεν είναι δυνατή παράταση αν ο νέος έχει ήδη κλείσει τα 22 την 1η Σεπτεμβρίου της συγκεκριμένης σχολικής χρονιάς (Κ.Δ.Π. 222/2025).

Ο κανόνας αυτός αναφέρεται στα ειδικά σχολεία και στις ειδικές μονάδες, όχι στις κοινές τάξεις. Αν το παιδί σας φοιτά σε κοινή τάξη, ρωτήστε την Επαρχιακή Επιτροπή τι ισχύει γι' αυτό.

Η ειδική μονάδα είναι μια μικρή τάξη που λειτουργεί μέσα σε κοινό δημόσιο σχολείο. Τα παιδιά της μονάδας είναι εγγεγραμμένα σε μια κοινή τάξη, και η μονάδα ακολουθεί το ίδιο ωρολόγιο πρόγραμμα με εκείνη την τάξη. Μικρότερο ωράριο επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, με έγκριση του Διευθυντή του αρμόδιου Τμήματος του Υπουργείου (κανονισμοί ειδικής εκπαίδευσης του 2001).

Ο διευθυντής του σχολείου πρέπει να εντάσσει τους μαθητές της μονάδας σε όλες τις κοινωνικές δραστηριότητες του σχολείου, και στα μαθήματα της κοινής τάξης όπου είναι δυνατόν. Πόσους μαθητές δέχεται μια μονάδα το αποφασίζει η Επαρχιακή Επιτροπή.

Το 2023-24 λειτουργούσαν 145 ειδικές μονάδες σε δημόσια νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία, με 859 παιδιά (Ετήσια Έκθεση 2024 του Υπουργείου Παιδείας). Στοιχεία του Υπουργείου που δόθηκαν στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για τις Ειδικές Ανάγκες και την Ενταξιακή Εκπαίδευση δείχνουν άλλους 365 μαθητές σε ειδικές μονάδες της Μέσης Εκπαίδευσης την ίδια χρονιά. Δεν βρήκαμε επίσημη καταμέτρηση των μονάδων για το 2025-26 ή το 2026-27, ούτε καταμέτρηση των μονάδων της Μέσης Εκπαίδευσης για οποιαδήποτε χρονιά.

Ειδικές μονάδες στη Μέση Εκπαίδευση

Σύμφωνα με εγκύκλιο του Υπουργείου της 15ης Ιανουαρίου 2026, η Επαρχιακή Επιτροπή εντάσσει στο Πρόγραμμα Ειδικής Μονάδας τους μαθητές της Μέσης Εκπαίδευσης που δεν μπορούν να συμμετέχουν σε εξετάσεις και διαγωνίσματα ίδιου επιπέδου και ίδιων απαιτήσεων με τους άλλους μαθητές. Κάθε τέτοιος μαθητής ανήκει σε ένα κοινό τμήμα, με το πολύ τρεις μαθητές του προγράμματος ανά τμήμα, και η πρόοδός του καταγράφεται με βάση το ατομικό του πρόγραμμα (εγκύκλιος του Υπουργείου της 15ης Ιανουαρίου 2026).

Στις μονάδες των λυκείων, οι μαθητές περνούν τρεις μέρες την εβδομάδα στο σχολείο και δύο μέρες σε υποστηριζόμενη εργασιακή τοποθέτηση στην κοινότητα, με βοηθούς και εκπαιδευτικούς της μονάδας. Οι μονάδες των τεχνικών σχολών λειτουργούν προγράμματα ξενοδοχειακών και επισιτιστικών και κομμωτικής. Οι μαθητές παίρνουν πιστοποιητικό φοίτησης κάθε τετράμηνο και πιστοποιητικό όταν ολοκληρώνουν το πρόγραμμα.

Για την τοποθέτηση αποφασίζει η Επαρχιακή Επιτροπή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Υπάρχουν τέσσερις (η Λάρνακα και η Αμμόχωστος έχουν κοινή), καθεμία με πρόεδρο έναν Πρώτο Λειτουργό Εκπαίδευσης του Υπουργείου και μέλη έναν εκπαιδευτικό ειδικής εκπαίδευσης, έναν εκπαιδευτικό ψυχολόγο, έναν κλινικό ψυχολόγο, έναν κοινωνικό λειτουργό, έναν λογοπαθολόγο και έναν εκπρόσωπο της βαθμίδας εκπαίδευσης του παιδιού (νόμος για την ειδική εκπαίδευση, Ν. 113(Ι)/1999).

Οποιοσδήποτε, και ιδιαίτερα ένας γονιός, εκπαιδευτικός, γιατρός ή ψυχολόγος, μπορεί να ενημερώσει την Επιτροπή ότι ένα παιδί ενδέχεται να έχει ειδικές ανάγκες, και η Επιτροπή αξιολογεί το παιδί όπου κι αν φοιτά, και σε ιδιωτικό σχολείο. Στη συνέχεια εκδίδει αιτιολογημένη απόφαση και έκθεση για την ειδική εκπαίδευση που χρειάζεται το παιδί σας και, αν αυτή παρέχεται εκτός κοινής τάξης, αν θα γίνεται σε ειδική μονάδα ή αλλού. Ο οδηγός μας για τη διαδικασία της Επαρχιακής Επιτροπής εξηγεί αυτά τα βήματα.

Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο, οι γονείς δεν μπορούν απλώς να αρνηθούν μια τοποθέτηση: με βάση την έκθεση, ο γονιός εγγράφει το παιδί, και το κρατά, στο σχολείο ή στο πλαίσιο που αυτή ορίζει. Έχετε όμως δικαιώματα σε κάθε στάδιο (Υπουργείο Παιδείας: δικαιώματα των γονέων):

• Να συμμετέχετε στην αξιολόγηση και στην εξέταση του παιδιού σας, μόνοι ή με ειδικό της επιλογής σας, και να υποβάλλετε τα δικά σας στοιχεία
• Μέσα σε 30 ημέρες από την έκθεση, να στείλετε στην Επιτροπή γραπτές παρατηρήσεις για ό,τι διαφωνείτε
• Μέσα στις ίδιες 30 ημέρες, να ενημερώσετε την Επιτροπή ότι θα κάνετε άλλες διευθετήσεις με δικά σας έξοδα, σε ιδιωτικό σχολείο ή αλλού· η Επιτροπή τις εγκρίνει ή τις απορρίπτει αιτιολογημένα
• Να υποβάλετε γραπτή ένσταση στην Κεντρική Επιτροπή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης μέσα σε 30 ημέρες από την τελική έκθεση· η Κεντρική Επιτροπή μπορεί να επικυρώσει, να τροποποιήσει ή να αντικαταστήσει την απόφαση, και το Υπουργείο αναφέρει ότι απαντά μέσα σε τρεις μήνες
• Να ζητήσετε νωρίτερη επαναξιολόγηση ή μετακίνηση ανάμεσα σε κοινή τάξη, ειδική μονάδα και ειδικό σχολείο
• Να δείτε τον φάκελο του παιδιού σας και να πάρετε αντίγραφό του

Για τη μετακίνηση από ένα πλαίσιο σε άλλο αποφασίζει η Επαρχιακή Επιτροπή, ύστερα από αιτιολογημένο αίτημα του διευθυντή του σχολείου ή του γονιού (κανονισμοί ειδικής εκπαίδευσης του 2001). Από το 2013 οι κανονισμοί δίνουν στους γονείς πρόσβαση στον φάκελο με δικαίωμα αντιγράφου, σύμφωνα με τη νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων (Κ.Δ.Π. 416/2013).

Προσωπικό και θεραπείες

Σύμφωνα με τον νόμο, τα δημόσια ειδικά σχολεία διαθέτουν διδακτικό προσωπικό και άλλους ειδικούς, όπως ψυχολόγους, λογοθεραπευτές, ιατρούς και φυσιοθεραπευτές, καθώς και βοηθητικό προσωπικό (νόμος για την ειδική εκπαίδευση, Ν. 113(Ι)/1999). Στα δημόσια νηπιαγωγεία, δημοτικά και ειδικά σχολεία, το Υπουργείο απασχολεί επίσης εργοθεραπευτές, μουσικοθεραπευτές, εκπαιδευτικούς κωφών και τυφλών παιδιών, νοσηλευτές και σχολικούς βοηθούς (Υπουργείο Παιδείας: προσωπικό ειδικής εκπαίδευσης).

Ποιους ειδικούς βλέπει στην πράξη το παιδί σας εξαρτάται από το σχολείο και από την έκθεση της Επιτροπής, γι' αυτό ρωτήστε.

Ατομικό πρόγραμμα για κάθε παιδί

Κάθε μαθητής σε ειδικό σχολείο ή ειδική μονάδα ακολουθεί ατομικό πρόγραμμα, που καταρτίζεται από το προσωπικό του σχολείου μαζί με εσάς και τον συνδετικό λειτουργό, ο οποίος παρακολουθεί το παιδί σας για λογαριασμό της Επαρχιακής Επιτροπής και αναφέρει την πρόοδό του τουλάχιστον κάθε έξι μήνες. Μπορεί να καλύπτει ακαδημαϊκές δεξιότητες, αυτοεξυπηρέτηση και υγιεινή, κινητικότητα, γλώσσα και επικοινωνία, συναισθηματική στήριξη, καθώς και δεξιότητες κοινωνικής ένταξης και αυτόνομης διαβίωσης (κανονισμοί ειδικής εκπαίδευσης του 2001).

Ο νόμος δεν ορίζει σταθερό αριθμό μαθητών ανά τάξη: σε ένα ειδικό σχολείο, το μέγεθος των ομάδων ακολουθεί τις αξιολογημένες ανάγκες κάθε παιδιού, όπως αποφασίζει μια ομάδα στην οποία συμμετέχουν ο διευθυντής και ένας επιθεωρητής ειδικής εκπαίδευσης.

Το 2023-24, δύο προγράμματα έδωσαν σε μαθητές ειδικών σχολείων τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν μαθήματα οικιακής οικονομίας, ξενοδοχειακών και επισιτιστικών, εφαρμοσμένων τεχνών και κομμωτικής σε γειτονικά σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης (Ετήσια Έκθεση 2024 του Υπουργείου Παιδείας).

Το απογευματινό πρόγραμμα

Οκτώ από τα εννέα δημόσια ειδικά σχολεία λειτουργούν προαιρετικό ολοήμερο πρόγραμμα το απόγευμα· το σχολείο για τυφλά παιδιά δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο του Υπουργείου της 7ης Οκτωβρίου 2026 (κατάλογος ολοήμερων ειδικών σχολείων του Υπουργείου, 7 Οκτωβρίου 2026). Το 2023-24, τα ολοήμερα προγράμματα στα δημοτικά και στα ειδικά σχολεία λειτουργούσαν από τον Οκτώβριο έως τον Ιούνιο, πέντε μέρες την εβδομάδα, μέχρι τις 15:05 ή τις 16:00.

Σχολικοί βοηθοί (συνοδοί)

Οι σχολικοί βοηθοί ή συνοδοί στηρίζουν παιδιά που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν και έχουν σοβαρές δυσκολίες ως προς την ασφάλεια και την επικοινωνία, σύμφωνα με κριτήρια που έχει εγκρίνει το Υπουργικό Συμβούλιο. Δεν διδάσκουν, ένας βοηθός μπορεί να στηρίζει περισσότερα από ένα παιδιά, και δεν προβλέπεται αποκλειστικός βοηθός (ανακοίνωση του Υπουργείου για τους σχολικούς βοηθούς, 27 Σεπτεμβρίου 2023). Κάθε Επαρχιακή Επιτροπή καθορίζει τις βασικές ανάγκες σε βοηθούς για την επόμενη σχολική χρονιά μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα του Ιουνίου, και τους βοηθούς τους προσλαμβάνουν οι σχολικές εφορείες.

Αν το παιδί σας θα μένει στο απογευματινό πρόγραμμα, ρωτήστε αν η στήριξη από βοηθό συνεχίζεται και μετά το πρωί. Τον Οκτώβριο του 2026 η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού ανέφερε συνεχιζόμενα παράπονα ότι παιδιά σε ειδικές μονάδες ή σε κοινές τάξεις δεν είχαν στήριξη από συνοδό στο απογευματινό πρόγραμμα (Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, υπόμνημα της 14ης Οκτωβρίου 2026).

Μεταφορά

Αν η Επαρχιακή Επιτροπή αποφασίσει ότι ένα παιδί θα φοιτά σε ειδικό σχολείο εκτός της περιοχής του, εξασφαλίζει δωρεάν μεταφορά από και προς το σχολείο. Το ίδιο ισχύει όταν ένα παιδί πρέπει να φοιτά σε κοινό δημόσιο σχολείο εκτός της περιοχής του (νόμος για την ειδική εκπαίδευση, Ν. 113(Ι)/1999).

Στα νηπιαγωγεία και στα δημοτικά, τα παιδιά με ειδικές ανάγκες μπορούν να λάβουν επίδομα μεταφοράς αν, μετά από απόφαση της Επαρχιακής Επιτροπής, φοιτούν σε σχολείο εκτός της εκπαιδευτικής τους περιφέρειας και μένουν σε απόσταση μεγαλύτερη από 2,4 χλμ. Η αίτηση γίνεται μέσω του σχολείου· για το 2026-27 η προθεσμία έληγε στις 9 Οκτωβρίου 2026 (εγκύκλιος του Υπουργείου της 8ης Σεπτεμβρίου 2026).

Για τους μαθητές των ειδικών μονάδων της Μέσης Εκπαίδευσης, το Υπουργείο προσφέρει είτε επίδομα μεταφοράς στους γονείς που μεταφέρουν οι ίδιοι το παιδί τους με το αυτοκίνητο, με τις ίδιες προϋποθέσεις και με καταβολή δύο φορές τον χρόνο, είτε λεωφορείο ή ταξί του Υπουργείου. Το επίδομα το διεκδικείτε μέχρι την τελευταία εργάσιμη μέρα του Οκτωβρίου· λεωφορείο ή ταξί το ζητάτε από την Επαρχιακή Επιτροπή κάθε χρόνο, από τον Μάρτιο της προηγούμενης σχολικής χρονιάς (εγκύκλιος του Υπουργείου για τη μεταφορά μαθητών ειδικών μονάδων).

Από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο του 2026, το Υπουργείο Παιδείας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο που τροποποιεί τον νόμο για την ειδική εκπαίδευση, και σύμφωνα με υπουργική δήλωση της 2ας Σεπτεμβρίου 2026 θα κατατίθετο στη Βουλή μετά τον νομικό έλεγχο και την έγκριση του Υπουργικού Συμβουλίου (υπουργική δήλωση της 2ας Σεπτεμβρίου 2026). Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου στα τέλη Οκτωβρίου 2026, βρισκόταν ενώπιον της Επιτροπής Παιδείας της Βουλής.

Το προσχέδιο που δόθηκε σε διαβούλευση τον Ιούνιο του 2026 είχε δύο βασικές προτάσεις για τις οικογένειες:

• Οι ειδικές μονάδες θα μετατρέπονταν σε προγράμματα ενισχυμένης στήριξης: εντατική στήριξη για παιδιά που φοιτούν σε σχολείο γενικής εκπαίδευσης
• Η πρώτη τοποθέτηση ενός παιδιού σε ειδικό σχολείο, κατά την εγγραφή του σε δημόσιο σχολείο, θα απαιτούσε τη γραπτή συγκατάθεση του γονιού

Το κείμενο που βρίσκεται στη Βουλή μπορεί να διαφέρει από το προσχέδιο του Ιουνίου. Στις 5 Νοεμβρίου 2026 το νομοσχέδιο δεν είχε ψηφιστεί, γι' αυτό ισχύει ακόμη ο σημερινός νόμος, όπως περιγράφεται στον οδηγό αυτό. Ελέγξτε την τρέχουσα κατάσταση πριν βασιστείτε σε οποιαδήποτε προτεινόμενη αλλαγή.

Τα ιδιωτικά ειδικά σχολεία επιτρέπονται. Χρειάζονται άδεια λειτουργίας ειδικού σχολείου από το Υπουργικό Συμβούλιο, η οποία κρίνεται με βάση το προσωπικό, τον εξοπλισμό, τα κτήρια και την τοποθεσία τους, και επιθεωρούνται από τους επιθεωρητές ειδικής εκπαίδευσης του Υπουργείου (νόμος για την ειδική εκπαίδευση, Ν. 113(Ι)/1999). Ένα παιδί μπορεί να εγγραφεί πριν από την τελική απόφαση της Επαρχιακής Επιτροπής, όμως η θέση του εξαρτάται τότε από αυτή την απόφαση (κανονισμοί ειδικής εκπαίδευσης του 2001).

Μπορείτε επίσης να επιλέξετε κοινό ιδιωτικό σχολείο: στον νόμο για την ειδική εκπαίδευση, ως «κοινό σχολείο» νοείται δημόσιο ή ιδιωτικό σχολείο. Αν η έκθεση της Επιτροπής ορίζει δημόσιο πλαίσιο και προτιμάτε ιδιωτικό, ενημερώστε την Επιτροπή μέσα σε 30 ημέρες ότι θα κάνετε άλλες διευθετήσεις με δικά σας έξοδα (δείτε την ενότητα 4).

Οι εσωτερικοί κανονισμοί κάθε ιδιωτικού σχολείου πρέπει να ενημερώνουν τους γονείς για όσα προσφέρει σε παιδιά με ειδικές ανάγκες, όπως ειδική εκπαίδευση, συνοδούς, εγκαταστάσεις και εξοπλισμό (περί Ιδιωτικών Σχολείων Νόμος, άρθρο 14). Το Υπουργείο χρηματοδοτεί την ειδική εκπαίδευση και τους σχολικούς συνοδούς μόνο στα δημόσια σχολεία, γι' αυτό σε ένα ιδιωτικό σχολείο οι οικογένειες συχνά πληρώνουν οι ίδιες τη στήριξη, για παράδειγμα έναν ιδιωτικό βοηθό, τη λεγόμενη «σκιά». Ο οδηγός μας εξηγεί τη διαφορά ανάμεσα στον σχολικό συνοδό και τη «σκιά», και ο οδηγός μας για την υποστήριξη SEN στα ιδιωτικά σχολεία παραθέτει τις ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε σε ένα σχολείο.

Τον Οκτώβριο του 2026 η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού ανέφερε στο Υπουργείο ότι ο νόμος πρέπει να αλλάξει, ώστε τα παιδιά με αναπηρίες στα ιδιωτικά σχολεία να έχουν τα ίδια δικαιώματα με όσα έχουν στα δημόσια, χωρίς να επιβαρύνονται με το κόστος (Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, υπόμνημα της 14ης Οκτωβρίου 2026).

Ιδιωτική θεραπεία παράλληλα με μια δημόσια τοποθέτηση

Ορισμένες οικογένειες προσθέτουν σε μια δημόσια τοποθέτηση ιδιωτική θεραπεία, όπως λογοθεραπεία, εργοθεραπεία ή ψυχολογική στήριξη. Δεν βρήκαμε κανόνα του Υπουργείου για τη συνεργασία εξωτερικών θεραπευτών με τα δημόσια σχολεία, γι' αυτό ρωτήστε το σχολείο και τον συνδετικό λειτουργό πώς μπορούν να κοινοποιηθούν οι εκθέσεις και οι συστάσεις του θεραπευτή σας. Μπορείτε επίσης να φέρετε τον δικό σας ειδικό στην αξιολόγηση της Επαρχιακής Επιτροπής.

Ο οδηγός μας για τις θεραπείες παιδιών μέσω ΓεΣΥ εξηγεί τι καλύπτει το ΓεΣΥ, και ο οδηγός μας για τον αυτισμό καλύπτει τη διάγνωση, τις θεραπείες και τα επιδόματα για αυτιστικά παιδιά. Για να συγκρίνετε ιδιωτική βοήθεια, ξεκινήστε από τις σελίδες παρόχων ειδικής εκπαίδευσης και ειδικών παιδαγωγών στον κατάλογο SEN μας.

Βρείτε στήριξη κοντά σας

Οι μαθητές των ειδικών σχολείων, καθώς και των ειδικών μονάδων λυκείων και τεχνικών σχολών, μπορούν να παραμείνουν στην εκπαίδευση έως την ηλικία των 22 ετών, έναν χρόνο κάθε φορά, αν το αποφασίσει η Επαρχιακή Επιτροπή (δείτε την ενότητα 2).

Στην τελευταία τάξη του λυκείου ή της τεχνικής σχολής, τα σχολεία οργανώνουν ενημερωτικές συναντήσεις με το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες. Με τη συγκατάθεσή σας, η μονάδα συμπληρώνει έντυπο παραπομπής, το οποίο προσκομίζετε εσείς στο Τμήμα, που στηρίζει τους νέους να ενταχθούν σε ανοικτή ή υποστηριζόμενη απασχόληση (εγκύκλιος του Υπουργείου της 15ης Ιανουαρίου 2026). Όταν τελειώνει η ειδική εκπαίδευση, και πάλι με τη συγκατάθεσή σας, το Υπουργείο στέλνει στις υπηρεσίες για την αναπηρία μια καταγραφή των ικανοτήτων και των αναγκών του νέου (νόμος για την ειδική εκπαίδευση, Ν. 113(Ι)/1999).

Σύμφωνα με τον Ν. 96(Ι)/2026, οι ενήλικες με μέτρια ή βαριά νοητική αναπηρία ή άλλη βαριά αναπηρία μπορούν να φοιτούν σε ημερήσια κέντρα εγκεκριμένα από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας (Ν. 96(Ι)/2026). Από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 το επίδομα συμμετοχής σε ημερήσιο κέντρο ανέρχεται σε €300 τον μήνα, από €150, και καταβάλλεται απευθείας στο κέντρο (Κ.Δ.Π. 286/2026).

Ο ίδιος νόμος δημιουργεί υπηρεσίες υποστηριζόμενης απασχόλησης για άτομα από 18 ετών, ή από το τέλος της υποχρεωτικής φοίτησης, έως 65 ετών. Ρωτήστε το Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες ποιες υπηρεσίες ταιριάζουν στο παιδί σας, και ξεκινήστε τη συζήτηση στα τελευταία χρόνια του σχολείου.

Πριν αποδεχτείτε ή αμφισβητήσετε μια τοποθέτηση, επισκεφθείτε τη μονάδα ή το σχολείο και ρωτήστε:

• Ποιοι ειδικοί θα βλέπουν το παιδί μου και πόσο συχνά;
• Πότε θα επανεξετάσουμε μαζί το ατομικό πρόγραμμα;
• Πόσα παιδιά είναι στη μονάδα ή στην ομάδα, και πόσων ετών είναι;
• Σε ποια μαθήματα και δραστηριότητες της κοινής τάξης θα συμμετέχει το παιδί μου;
• Ποιο είναι το ωράριο της μέρας, και πώς γίνονται τα γεύματα και τα διαλείμματα;
• Θα έχει το παιδί μου στήριξη από βοηθό, και στο απογευματινό πρόγραμμα και στις εκδρομές;
• Πώς θα πηγαίνει το παιδί μου στο σχολείο και πώς θα επιστρέφει;
• Πώς μπορούν οι ιδιώτες θεραπευτές μας να μοιράζονται τις συστάσεις τους με το προσωπικό;
• Τι γίνεται αν η τοποθέτηση δεν αποδίδει;

Κρατήστε τις απαντήσεις μαζί με την έκθεση της Επιτροπής. Αν το πλαίσιο δεν αντιστοιχεί σε όσα αναφέρει η έκθεση ότι χρειάζεται το παιδί σας, θέστε το στον συνδετικό λειτουργό, και θυμηθείτε τις προθεσμίες των 30 ημερών της ενότητας 4.

Οι κανόνες και οι υπηρεσίες αλλάζουν, γι' αυτό επιβεβαιώστε τις λεπτομέρειες με την Επαρχιακή Επιτροπή, το σχολείο ή την αρμόδια υπηρεσία. Ο οδηγός αυτός παρέχει γενική ενημέρωση και δεν αποτελεί νομική ή ιατρική συμβουλή.